โรคไตวาย
โรคไตวาย
ไตจะทำหน้าที่กรองของเสีย เมื่อเวลาเรารับประทานอาหารทุกวัน เมื่อร่างกายเผาผลาญจะมีของเสียอยู่ในเลือด ไตก็จะเหมือนเครื่องกรองน้ำ กรองของเสียออกจากร่างกาย ฉะนั้นเมื่อไตไม่ทำงาน ของเสียก็จะคั่งอยู่ในร่างกาย
อวัยวะของไตจะอยู่เป็นคู่ๆ ไตเป็นอวัยวะหนึ่งของร่างกาย มีสองข้าง ลักษณะเป็นรูปถั่ว ขนาดในผู้ใหญ่ประมาณ 10-13 ซ.ม. ตำแหน่งอยู่ทางด้านหลังตรงบริเวณบั้นเอวทั้งสองด้านหลังของเรา ซึ่งหน้าที่ของมันก็คือ กรองเลือด นั่นคือเมื่อร่างกายได้รับสารอาหาร ก็จะปล่อยของเสียออกมาทางเลือด และเลือดเหล่านี้ก็จะถูกส่งไปกรองที่ไตเพื่อเอาเลือดที่ดีกลับเข้าร่างกาย และขับของเสียออกไปทางปัสสาวะ
ไตวาย ก็คือ ไตทำงานน้อยลงกว่าปกติ ไตเป็นอวัยวะที่ทำงานหนักมาก และไม่มีเวลาพักผ่อน โดยจะรับเลือดจากหัวใจในปริมาณถึงร้อยละ 20 หรือเท่ากับหนึ่งในห้าของเลือดที่บีบตัวออกจากหัวใจแต่ละครั้ง รวมปริมาณเลือดถึงประมาณวันละไม่ต่ำกว่า 1,400 ลิตร และนำมากรองขับออกมาเป็นปัสสาวะประมาณวันละ 1-2 ลิตรเท่านั้น
ภาวะไตวายโดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ไตวายเฉียบพลันและไตวายเรื้อรัง ไตวายเฉียบพลันเป็นภาวะที่เกิดขึ้นในเวลาอันรวดเร็ว สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการที่เลือดไปเลี้ยงที่ไตน้อยลง เช่น คนไข้มีอาการความดันโลหิตต่ำอยู่ในภาวะช็อกนานๆ หรือคนไข้ที่เสียเลือดมากๆ แต่ภาวะไตวายเฉียบพลันสามารถรักษาให้ไตกลับมาทำงานปกติได้ ส่วนภาวะไตวายเรื้อรังนั้นเป็นโรคที่มีการทำลายของเนื้อไตอย่างช้าๆ อย่างต่อเนื่อง จนไตไม่สามารถกลับมาทำงานได้อย่างปกติ
สาเหตุที่พบบ่อย ในประเทศไทยคือ โรคเบาหวาน และ โรคความดันโลหิตสูงโรคดังกล่าวถ้าได้รับการรักษาที่ไม่ถูกต้อง ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ทั้งสองโรคนี้ในระยะยาวจะส่งผลทำให้เกิดภาวะไตวายเรื้อรังได้ ระดับน้ำตาลในเลือดมีผลต่อการเกิดโรคแทรกซ้อน ยิ่งน้ำตาลในเลือดสูงมาก ยิ่งมีโอกาสเกิดโรคแทรกซ้อนได้มากและเกิดเร็วขึ้น ความดันโลหิตสูงและภาวะไขมันในเลือดสูง เป็นปัจจัยช่วยสนับสนุนให้เกิดโรคแทรกซ้อนทางไตใน ผู้ป่วยเบาหวาน ทำให้เกิดอาการเร็วขึ้นและรุนแรงมากขึ้น
ส่วนภาวะที่พบรองลงมา ได้แก่ โรคไตอักเสบเรื้อรัง โรคนิ่วในไต หรือการใช้ยาบางชนิดที่มีพิษต่อไต โดยเฉพาะยาแก้ปวดหากซื้อยากินเองเป็นระยะเวลานาน
ขั้นตอนการตรวจหาความผิดปกติของไต
- อุลต้าซาวด์ เพื่อจะดูขนาดของไต และความหนาของเนื้อไต 2 ข้างว่าปกติดีหรือไม่
- การเจาะเลือด เพื่อดูค่าการทำงานของไต ว่าไตยังฟอกเลือดได้ตามปกติหรือไม่
- ตรวจปัสสาวะ เพื่อดูว่ามีโปรตีนในเส้นเลือดรั่วออกมากับปัสสาวะหรือเปล่า เพราะถ้ามี ก็แสดงว่าเส้นเลือดเริ่มรั่วแล้วนั่นเอง
source: รายการตะลุยโรงหมอ, นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ
